Hoe wordt de houdkracht van een magneet bepaald?
Kort antwoord: de houdkracht van een magneet is de kracht die nodig is om hem loodrecht los te trekken van een dikke, vlakke, blanke stalen plaat, uitgedrukt in kg (1 kg ≈ 9,81 N). Het is een labwaarde onder ideale omstandigheden. In de praktijk haal je die bijna nooit: een laagje verf, dun staal, een kleine luchtspleet of een zijwaartse belasting kunnen de kracht halveren of nog verder verlagen.
Hoe wordt houdkracht gemeten?
- De magneet wordt met de polaire kant op een stalen plaat gezet van zacht staal (bijvoorbeeld S235), geslepen en vlak, en zo dik dat het staal niet verzadigt: minimaal 10 mm, bij grote magneten meer.
- Een trekbank trekt de magneet langzaam en exact loodrecht van de plaat.
- De hoogste kracht vóór het loskomen is de houdkracht, bij kamertemperatuur (ca. 20 °C).
Daarom is de opgegeven waarde een bovengrens: elke afwijking van deze situatie geeft minder kracht. Fabrikanten vermelden de waarde als "ca." omdat er tussen magneten onderling een spreiding van enkele procenten zit.
Wat verlaagt de houdkracht in de praktijk?
| Factor | Effect (indicatief) |
|---|---|
| Luchtspleet / verf / folie van 0,5 mm | kleine magneten: 25 – 40% minder |
| Luchtspleet van 1 mm | kleine magneten: vaak de helft minder; grote magneten: 20 – 30% minder |
| Dun staal (1 mm plaat, bijvoorbeeld een koelkastdeur) | sterke magneten: 50 – 80% minder, het staal verzadigt |
| Zijwaartse belasting (verticale wand) | magneet schuift al bij 15 – 25% van de houdkracht |
| Ruw, roestig of gebogen oppervlak | minder contact, dus minder kracht |
| RVS (de meeste soorten), gietijzer | RVS 304/316: vrijwel geen; gietijzer: duidelijk minder |
| Temperatuur boven 20 °C | ca. 0,12% minder per °C (omkeerbaar tot 80 °C) |
Een gelijkmatig belaste magneet op een dikke stalen balk komt dicht bij de opgegeven waarde. Een magneet op een gelakte, dunne deur die een jas moet dragen haalt misschien 10% ervan.
Trekkracht en schuifkracht
Trekkracht is loodrecht van het oppervlak af; daar geldt de opgegeven houdkracht voor. Schuifkracht is langs het oppervlak, zoals bij een magneet op een verticale wand waar iets aan hangt. Dan bepaalt de wrijving wanneer hij gaat schuiven: bij staal op staal is dat ongeveer bij een kwart van de houdkracht. Rubber verhoogt de wrijving. Daarom schuiven rubber gecoate magneten en magneten met een rubberen beschermschijf minder snel weg.
Hoeveel veiligheidsmarge?
- Loodrecht trekken op dik staal: reken met maximaal de helft van de opgegeven houdkracht.
- Op een verticale wand: reken met 10 – 20%.
- Bij trillingen, stoten of als een val gevaarlijk is: gebruik een magneet nooit als enige bevestiging.
De houdkracht is dus geen toegestane werklast. Het verschil leggen we uit in houdkracht, trekkracht en werklast.
Veelgestelde vragen
Waarom houdt mijn magneet minder dan op de verpakking staat?
Meestal door de ondergrond (dun of gelakt staal), een kleine afstand of omdat de belasting zijwaarts is. De magneet zelf is zelden zwakker. Zie ook waarom verliezen magneten hun kracht?
Hoeveel houdt een magneet tussen twee magneten in plaats van op staal?
Twee gelijke magneten die elkaar aantrekken, houden ongeveer even sterk of iets sterker dan één magneet op dik staal. Een magneet op een stalen plaatje van 1 mm (zoals een metalen tegenplaat) houdt veel minder.
Hoe dik moet het staal zijn?
Voor kleine magneten tot ca. Ø10 mm is 1 – 2 mm staal genoeg. Voor magneten van Ø20 mm en groter heb je 5 – 10 mm nodig om de volle kracht te halen.
Lees ook
- Hoe sterk is een neodymium magneet? Houdkracht per maat
- Werken magneten door hout, glas en kunststof?
- Waarom zijn potmagneten zo sterk?
Hulp nodig bij het kiezen? Gebruik de Magneetadviseur of neem contact met ons op.
